MOSO AĞACININ YAŞAM HİKAYESİ VE HENTBOL
2020 yılının da yarısını devirdik sonlarına adım atmaya
başladık artık.
Türk hentbolunun gelecek vizyonu sizce nasıl olmalı diye
sorsak binlerce cevap alırız. Türk hentbolu nereyi hedeflemeli? Avrupa ile aradaki makası nasıl
daraltmalı?
Ne kadar zaman kaybettiğimizle ilgili
konuşacak çok şey var ama onları konuşmak bile zaman kaybı. Bu yüzden geçmişe
değil önümüze bakmalıyız. Ama yıllardır
yapılan hatalar hala devam ederken,
Avrupa hentbolunda her şey değişirken,
bizde her şey aynı kalırsa bunu nasıl yapacağız?
Biz hala bozuk plak gibi
geçmişin paslı koridorlarında takılıp kaldık ve günümüze dair, geleceğe dair en
küçük bir değişim sinyaline bile kapalıyız. Avrupa ülkeleri bilimsel çalışmalar
ve düzgün planlama ve organizasyonlarla ilerlerken biz bahaneler bulmaya devam ediyoruz.
Eminim, benim gibi düşünen
insanların sayısı binlerle telaffuz edilir. Hentbol artık
mutlaka kendine gelmeli ve üzerine sinen ataletten kendini bir an evvel
kurtarmalıdır.
Hemen ciddi bir hedef kendine koymalıdır. Öyle
günlük şeylerden fikirlerden değil.Avrupa
arenasında yerini ileriki yıllarda alabilecek, global fikirlerden.
Konuşması kolay olan ama gerçekleştirmek için
hiç bir somut adımın atılmadığı havada kalan fikirlerden bahsetmiyorum.
Stratejiden, pazarlamadan, fikir üretip doğru paydaşlarla buluşmaktan, daha
fazla gelirden ve finans kaynağı yaratmaktan, ürün geliştirme uzmanlarıyla
yürütülecek dürüst ve verimli ilişkilerden bahsediyorum.
Modern
çağın Leonardo Da Vincisi denilen Buckminster FULLER her şeyi özetliyor
aslında. ‘’Mevcut gerçeklikle savaşarak asla bir şeyleri değiştiremezsiniz. Bir
şeyi değiştirmek için mevcut modeli geçersiz kılacak yeni bir model inşa edin.
Çünkü bugünkü gibi devam
edemeyiz. Bırakın 1 yıl daha, 1gün daha
devam edemeyiz.
MOSO AĞACI
Bir bitkiden ya da bir ağaçtan ne ders çıkartılabilir ki? Çevremizde bir
çok ağaç var ama hiç birinin sıra dışı bir hikayesi yok. Oysa Uzak Doğu’da
bataklıklarda çok zor yetişen, ancak çok değerli bir bambu ağacından bilgi
vermek istiyorum.
Adı Moso Ağacı
Moso dikildikten sonra, ilk beş yıllık süre içinde, en ideal şartlar
altında bile gözle görülür hiçbir gelişim göstermez. Başlangıçta yaklaşık 75
cm.lik bir fidan olarak toprağa dikilen bu ağaç, beş yılık bir süreden sonra
sihirli bir el dokunmuş gibi, birden bire günde
40- 45 cm kadar
büyümeye başlar. Nihayet altı hafta içinde yaklaşık 27 metrelik boyuna ulaşır.
Boyu 30 metreyi de geçen Moso ağaçları nadir de olsa bulunuyor.
Aslında sihir değil
yaşanan, Moso ağacının duruyormuş gibi yapıp birden bire hızla büyümesinin
sebebi, toprağa sabırla saldığı yüzlerce metrelik kökleridir.
Moso'nun beş yıllık süre içinde hiçbir gelişim göstermeden varlığını devam
ettirmesinin temel sorunu, gelişim için gereksinim duyduğu gerekli minerali
yeteri kadar sağlayabileceği toprağı bulamamasıdır. Bataklık denebilecek
derece sulak topraklarda ve çok yoğun yağış alan bölgelerde yetişen Moso, akan
suların beraberinde götürdüğü minerallerin eksikliğini tamamlamak üzere
uzun süre sadece kök salar. Saldığı yüz metrelerce uzunluğundaki kökleri
sayesinde eksikliklerini tutunduğu toprak görünen zeminden tamamlar ve yılların
kaybını dengeleyecek şekilde çok hızlı gelişir.
Gerekli gelişim için geçirdiği evrimsel ve birikimsel süreç beş yılın
sonunda onda bir patlama yaratır ve günlük 40-45 cm’e kadarlık bir büyüme
gerçekleştirir. Ve altı hafta içinde bu büyüme otuz metreye kadar çıkabilir.
İşte bir ağacın bize verdiği en önemli dersler; En zor koşullar altında bile mutlaka
her canlı organizma, her örgüt, her kurum, her birey varlığını devam
ettirebilmek için tüm gücüyle yaşama tutunma mücadelesi verir. Kendisini içinde
bulunduğu zor koşullara hazırlar. İçinde bulunduğu ortamı yaşam alanına
dönüştürür. Bulduğu zor koşulları kendi gelişimi için hazırlar. Gerekli
hazırlıklarını yaptıktan sonra niteliksel gelişime yani patlamaya, devrime
geçer ve tüm gücüyle toprakta, doğada, toplumda, piyasada ve örgütlerde kendi
gelişimi için uygun ortamı yarattıktan sonra tam gaz yoluna devam eder.
Rakiplerine inanılmaz farklar atar. Beş yılık süreç içinde benzerlerine göre
geride kaldığı ağaçlara öyle bir fark atar ki, o farkı diğer ağaçlar yüz yıllar
boyu yaşasalar bile kapatmaları mümkün değildir.
Kısacası, Moso kendi gelişimini sabırla uzunca bir süreç içinde en iyi
şekilde hazırlayarak sağlar. Bu gelişimi kaydedebilmek için uzun süre alt
yapısına ağırlık verir. Hızlı büyümesini ve gelişim sonunda sağlayacağı 30
metrelik boyu ayakta tutabileceği yüz metrelerce kökü yerin altına salar ki,
bir rüzgarda, bir krizde devrilmesin, ayakta kalsın.
Yani
Moso bize yaşamın çoğu alanına ilişkin her konuda çok önemli dersler veriyor.
Günümüz hentbolunda Moso’dan
alacağımız ne gibi dersler olabilir acaba?
Moso 30 metreye ulaşan bir büyümeyi
ayakta tutabilmek ve devrilmemek için tüm gücünü alt yapıya, köklerinin
gelişimine veriyorsa, bizde hentbolda
beklediğimiz niteliksel sıçramayı sağlayabilmek, sportif, ve aynı zamanda mali gelişime ulaşabilmek için Moso gibi alt
yapıya gereken önemi vermemiz , geleceğimize yatırım yapmamız gerekiyor. Bu iş
için çok ciddi planlama organizasyon yetisi sabır ve farkındalık gerekiyor. Daha önemlisi her şeyden de alt yapıya bütçeden pay ayırmak ve ulusal değil uluslar arası oyuncu yetiştirme
planlarını kulüplerin ve antrenörlerin sağlaması için gerekli çalışmaların
yapılması gerekiyor.
ÇEKTİĞİMİZ RESİMDE BİZ
NEREDEYİZ ACABA
Takımlarımızın çoğunun Avrupa
kupalarında yeterli sonuçları alamaması, Milli takımlarımızın her kategoride
istendik başarılara gidilebilmesi adına iyi planlama yapılamaması ,
kulüplerimizin sadece günü kurtarmak için getirdiği yabancılardan istenilen
performansın alınamaması ve son zamanlarda yanlış transfer politikaları, altyapının ne kadar önemli olduğu gerçeğini
vurguluyor.
Hiçbir araştırma verisine sahip olmadan sadece yaptığımız gözlemlerle ve
alt kategorilerde milli takım seviyesinde aldığımız sonuçları gözeterek Türk takımları altyapıya gereken önemi vermede
Avrupalı rakiplerimizle aradaki makasın
ne kadar büyük olduğu sonucunu görüyoruz..
Kulüpler bazında bile altyapıya “gelecek” için bir türlü odaklanamadık.
Kulüplerimiz gerekli hassasiyeti göstermediği bir durumda milli takımlardan alt
yapılarda başarı beklemek hayalden öteye gidemez. Federasyonumuzun yeni yeteneklerin
keşfedilmesi,sporcu sayısının arttırılması bunların Türk hentboluna kazandırılması ve buna
yönelik hentbolun yoğun oynandığı kaliteli antrenör gruplarıyla EHF-IHF
destekli hentbol akademilerinin açılması
gibi projelerle altyapıya yönelik
adımlar atılması gerekmektedir.
AVRUPA ALTYAPIDA NE DURUMDA DİYE SORULURSA
Avrupa'nın önde gelen tüm hentbol ülkelerinin
ligleri üzerinden yapılan incelemenin
sonuçlarına göre, neredeyse sınırsız yabancı oynatma hakkına sahip bu ülkelerde
dahi kulüplerin kendi altyapılarından yetiştirdikleri hentbolcu sayısı
Türkiye'deki tüm oynayan sporcu sayısından çok daha fazla... Altyapıdan yetişen
oyuncuların A takımlarında yer bulabilmesi konusunda İskandinav ülkeleri, Balkan
ülkeleri, İspanya ve Fransa’yı gösterebiliriz.
Özellikle Dünya Olimpiyat ve Avrupa şampiyonalarında final oynama
başarısını gösteren Fransa'nın bu başarısının tesadüfi olmadığı kulüplerde
adeta bir fabrikaya benzeyen
yapılanmayla da ortaya çıkıyor.
TÜRK HENTBOLUNUN GELECEĞİNİ KENDİ ALT YAPIMIZDAN ÇIKARMAMIZ GEREKİYOR.
Moso ağacı gibi gelecekteki büyümeyi sağlayabilmek ve rakiplerimizle
aradaki makası eşitleyebilmek için altyapımıza
gereken zaman ve sabrı vermek, gerekli parayı aktarmak gerekiyor.
Alt yapımızı bir an önce gerçek bir fidanlık haline getirmeliyiz.Yeni,
yetenekli gençlere yol verebilmek ve onları yetiştirebilmek için Federasyon’un
önünde önemli görevler duruyor.
-Özellikle yaş kategorileri ile ilgili düzenlemenin yeniden
yapılandırılması gerekiyor.
-Federasyonumuzda alt yapı bütçesi yıllık bütçenin en az %20 sini
oluşturmalıdır.
-Alt yapılarda derece yapan kulüpleri teşvik etmek adına ödüllendirme
yapılmalıdır.
-Federasyon kendi bünyesinde altyapı oyuncularına yönelik,
onların bireysel bazda gelişimlerini sağlayacak yaz ve tatil günlerinde eğitim
programları organize etmelidir. Bu kapsamda oyuncuların teknik, taktik ve kondisyon
yönünden gelişimlerinin yanı sıra, diğer temel konularda da sezonun belirli
dönemlerinde kendi tesislerinde belirli sayıda oyuncuya gerekli eğitimleri
sağlamalı ve bunları bir sertifikaya bağlamalı ve gelişimlerini takip
etmelidir.
-Federasyon
EHF ve IHF ile ortak projeler üreterek alt yapıya fon sağlamalı ve bunları Türk
hentboluna kazandırmalıdır.
-Özellikle
görev dönemi içinde stratejik plan hazırlayıp gelecek adına ciddi adımlar
atılmasını sağlamalıdır.
-Federasyon
bazı kulüplerin alt yapı finans problemlerini çözmek için uygun borçlanma
maliyetli ve uzun vadeli fonlar sağlamak için kaynak yaratacak tedbirler
almalıdır.
BU İŞİ TEK BAŞINA FEDERASYONA YÜKLEMEK HAKSIZLIK OLACAĞINI
DDÜŞÜNMEKLE BERABER KULÜPLERİMİZİNDE YAPMASI GEREKEN BAZI TEDBİRLER LOLACAKTIR:
Her
kulübün mutlaka bir alt yapı fonu adı altında bir kaynağı olması
gerekmektedir.
Bu alt yapı fonuna aktarılacak pay
yıllık bütçesinin yüzde 10 undan aşağı olmamalıdır.
Her kulüp 4-5 yıl içinde 2-3
oyuncuyu kendi A takımına yetiştirmek için çaba sarf etmelidir.
Alt yapıda yer alan oyuncuların aynı
zamanda eğitim ve öğretimlerini de sağlayacak şekilde bir organizasyon
sağlanmalıdır.
Alt yapıda yer alan oyunculara teknik,
taktik ve antrenman bilgi ve deneyimleri A takımın hocasının nezaretindeki bir
hoca tarafından sağlanmalıdır.
Alt yapı programında, tamamen bilimsel
verilere dayalı bir antrenman programı hazırlanmalı ve bu programlar,
Avrupa’nın bu konuda iyi olan kulüplerinin programlarından örnekler içermelidir.
HENTBOLU NE KADAR SEVDİĞİMİZİ
SÖYLEMEMİZ ÖNEMLİ DEĞİL , ONU NE KADAR SEVDİĞİNİZİ GÖSTERMENİZ ÖNEMLİ.