Tohum mu Sorunlu, Toprak mı?
Son yıllarda
dünya hentbolunda dikkat çeken gelişmelerden biri, İspanyol antrenörlerin
uluslararası arenada giderek daha fazla görev almalarıdır. Bugün Avrupa, Asya,
Afrika ve Güney Amerika'da birçok milli takım ve kulüp, teknik yapılanmasını
İspanyol antrenörlere emanet etmektedir. Bu durum doğal olarak şu soruyu
gündeme getirmektedir:
İspanyol antrenörler gerçekten
diğer ülkelerin antrenörlerinden daha mı başarılıdır, yoksa başarılarının
temelinde farklı dinamikler mi bulunmaktadır?
Bu soru, son yıllarda hem kadın
hem erkek milli takımlarının çeşitli yaş kategorilerinde İspanyol teknik
ekiplerle çalışan Türkiye açısından da büyük önem taşımaktadır.
İspanyol
Modelinin Gücü Neden Kaynaklanıyor?
İspanyol hentbolunun başarısı
yalnızca teknik direktörlerin bireysel bilgi ve deneyiminden ibaret değildir.
Asıl başarı; onlarca yıl boyunca oluşturulmuş güçlü bir hentbol kültürünün
ürünüdür.
Bu kültürün temel yapı taşları
şunlardır:
v Ortak bir ulusal oyun felsefesi,
v Güçlü antrenör eğitim sistemi,
v Altyapıdan A Milli Takıma kadar devam eden metodolojik
bütünlük,
v Kulüpler ile federasyon arasında güçlü iş birliği,
v Oyuncu gelişimini merkeze alan uzun vadeli planlama,
v Yüksek kaliteli altyapı ligleri ve yoğun maç temposu,
v Bilimsel performans analizi ve veri kullanımı.
Dolayısıyla dünyada görev yapan
başarılı İspanyol antrenörler, aslında bu sistemin yetiştirdiği ürünlerdir.
Antrenör mü
Başarılı, Sistem mi?
Modern hentbolda başarı
yalnızca teknik direktörün kalitesiyle açıklanamaz.
Başarı;
Oyuncu havuzu + Kulüp sistemi +
Altyapı organizasyonu + Antrenör eğitimi + Federasyon politikaları + Zaman unsurlarının
birlikte işlemesiyle ortaya çıkar.
Bu nedenle yalnızca yabancı bir
teknik direktör transfer etmek, başarılı hentbol sistemini transfer etmek
anlamına gelmez.
Asıl transfer edilmesi gereken
şey; oyuncu geliştirme kültürü ve sürdürülebilir spor yapılanmasıdır.
Türkiye'de
İspanyol Modeli
Yaklaşık üç yıldır Türkiye
Hentbol Federasyonu, kadın ve erkek milli takımlarının birçok yaş kategorisinde
İspanyol teknik ekiplerle çalışmaktadır.
Ancak elde edilen sportif
sonuçlar beklentileri tam olarak karşılayamamıştır. Ancak üç yıl sonunda;
v Oyuncu gelişimi,
v Oyun kimliği,
v Savunma organizasyonları farklılığı
v Hücum çeşitliliği,
v Bireysel teknik gelişim gibi alanlarda daha belirgin ilerlemelerin
görülmesi beklenebilir. Ama bu konuda da yeterli kazanım elde edilememiştir.
Bu noktada temel soru şudur:
Sorun İspanyol antrenörlerde
mi, yoksa modelin uygulanışında mı?
Model transfer
edildi ama sistem transfer edilmedi.
İspanya'da oyuncular;
v Yılda çok fazla kaliteli maç oynuyor,
v Yüksek tempolu liglerde gelişiyor,
v Çocuk yaşta aynı prensiplerle yetişiyor.
Türkiye'de ise;
v Altyapı ligleri sınırlı,
v Maç sayısı düşük, maç kalitesi düşük
v Kulüpler arasında kalite farkı yüksek,
v Oyuncular milli takıma çok farklı eğitimlerle geliyor.
Bu durumda milli takım kampında
birkaç haftada İspanyol oyununu öğretmek oldukça güçleşiyor.
Oyuncu profili
farklı
İspanyol hentbolu;
v Hızlı Karar Veren,
v Bireysel Taktik Becerisi Yüksek,
v Pas Kalitesi İyi,
v Oyun Okuma Seviyesi Gelişmiş
oyuncular üzerine kuruludur.
Türkiye'de ise uzun yıllardır
oyuncu yetiştirme anlayışı daha çok;
v Mücadele,
v Bireysel yetenek üzerine şekillenmiştir.
Dolayısıyla
aynı sistemi doğrudan uygulamak beklenen sonucu vermeyebilir.
Kulüpler aynı
oyunu oynamıyor
İspanya'da milli takım ile
kulüpler arasında ciddi bir metodolojik benzerlik vardır.
Türkiye'de ise; her kulüp
farklı sistem, farklı savunma, farklı hücum, farklı antrenman modeli uyguluyor.
Milli takım kampı bu
farklılıkları kısa sürede ortak bir yapıya dönüştürmek zorunda kalıyor.
Türkiye'deki
En Büyük Problem: Kulüpler
Asıl sorun büyük ölçüde milli
takım seviyesinde değil, kulüp yapılanmasında ortaya çıkmaktadır.
Milli takım oyuncu yetiştirmez.
Milli takım mevcut oyuncuları
bir araya getirerek ortak bir oyun sistemi oluşturmaya çalışır.
Oyuncular ise yılın yaklaşık 300 gününü kulüplerinde geçirir.
Dolayısıyla;
v Teknik gelişim,
v Taktik eğitim,
v Fiziksel hazırlık,
v Oyun zekâsı,
v Bireysel beceri
kulüplerde kazanılır.
Türkiye'deki birçok kulübün
çalışma sistemi ise uzun vadeli oyuncu gelişiminden çok kısa vadeli sportif
başarı üzerine kuruludur.
Bugün birçok kulüp için temel
hedef yalnızca hafta sonu oynanacak maçı kazanmaktır.
Oysa şu soruların cevaplarının
her kulüpte bulunması gerekir:
v Beş yıl sonra kulübün oyun modeli nasıl olacak?
v Her yaş grubunda aynı hentbol prensipleri uygulanıyor
mu?
v Her sezon A takıma kaç altyapı oyuncusu kazandırılması
hedefleniyor?
v Oyuncuların bireysel gelişimi hangi kriterlerle
ölçülüyor?
v Pozisyona özel gelişim programları uygulanıyor mu?
Ne yazık ki bu soruların büyük
bölümüne sistematik cevap vermek mümkün değildir.
Kulüpler ile
Milli Takımlar Aynı Dili Konuşmuyor
İspanyol modelinin en önemli
özelliklerinden biri kulüpler ile milli takımın ortak bir oyun kültürüne sahip
olmasıdır.
Türkiye'de ise her kulüp farklı
bir anlayışla çalışmaktadır.
Bir oyuncu milli takım
kampında;
v Hızlı hücum, hızlı oyun
v İkinci dalga, gelişmiş hücum oyunları
v Agresif savunma, birden fazla savunma becerisi
v Bireysel karar verme,
üzerine eğitim alırken,
kulübüne döndüğünde tamamen farklı bir oyun sistemiyle karşılaşabilmektedir.
Bu durum oyuncu gelişiminde
sürekliliği engellemekte ve milli takım kamplarında kazanılan alışkanlıkların
kısa sürede kaybolmasına neden olmaktadır.
Türkiye
İspanyol Modeline Uygun Değil mi?
Bu soruya doğrudan
"hayır" demek doğru olmaz.
Türkiye, İspanyol modelini
birebir kopyalamaya uygun olmayabilir.
Çünkü her ülkenin;
v Oyuncu profili,
v Spor kültürü,
v Lig yapısı,
v Ekonomik şartları,
v Antrenör altyapısı
birbirinden farklıdır.
Başarılı ülkeler başka ülkeleri
kopyalamaz.
Onlardan öğrenerek kendi
gerçeklerine uygun sistemlerini oluştururlar.
Fransa, Danimarka ve Almanya bunun en başarılı örnekleridir.
Hiçbiri İspanya'nın kopyası
değildir.
Ancak hepsi kendi milli hentbol
kültürünü oluşturmayı başarmıştır.
Yabancı
Antrenör Çözüm Değildir
Yabancı teknik adamlar;
v Bilgi getirir,
v Vizyon kazandırır,
v Eğitim verir,
v Metodoloji oluşturur.
Ancak oyuncu yetiştiremez. Oyuncuyu
yetiştirecek olan yine kulüplerdir.
Eğer kulüpler uzun vadeli
oyuncu gelişimini temel hedef hâline getirmemişse, dünyanın en başarılı teknik
direktörlerinin bile başarı şansı sınırlı olacaktır.
Çünkü milli takım, güçlü bir
kulüp sisteminin sonucudur; onun yerine geçen bir yapı değildir.
Türkiye'nin
İhtiyacı Nedir?
Türkiye'nin ihtiyacı yalnızca
"İspanyol modeli" değildir.
Türkiye'nin ihtiyacı kendi
gerçeklerine uygun, sürdürülebilir bir Türk Hentbol Modeli
oluşturmaktır.
Bu model;
v Türk oyuncusunun fiziksel ve teknik özelliklerini,
v Kulüplerin ekonomik yapısını,
v Okul–spor ilişkisini,
v Antrenör eğitim sistemini,
v Altyapı liglerini,
v Performans analizini,
v Oyuncu gelişim basamaklarını aynı çatı altında birleştirmelidir.
İspanya'dan alınması gereken en
değerli unsur oyun sistemi değil, oyuncu geliştirme kültürü olmalıdır.
Sonuç: Başkasının Elbisesini
Giymek mi, Kendi Terzimiz Olmak mı?
Türkiye'nin
İspanyol modelini birebir kopyalamaya çalışması başarısızlığa mahkum olabilir.
Çünkü bizim oyuncu profilimiz, ekonomik gerçeklerimiz, eğitim sistemimiz ve
spor kültürümüz İspanya'dan çok farklı.
Başarılı
ülkeler (Fransa, Danimarka, Almanya) kimseyi kopyalamaz; onlardan ilham alır ve
kendi ulusal modellerini yaratırlar. Yabancı antrenörler vizyon katar,
metodoloji öğretir ama oyuncuyu yetiştirecek olan yine bizim kulüplerimizdir.
Türkiye'de son
yıllarda uygulanan İspanyol modelinin beklenen sonuçları alamaması ,sorunun
temelinde kulüplerin büyük bölümünde uzun vadeli oyuncu geliştirme anlayışının
yeterince yerleşmemiş olması, kulüpler ile milli takımlar arasında ortak
metodolojinin bulunmaması ve altyapının sürdürülebilir bir sistem içinde
yapılandırılamaması yatmaktadır.(Erkek A Milli takımı hariç. Tüm takımı 2
senedir aynı çatı altında toplamalarına rağmen istenilen gelişim ve sonuç elde
edilemedi.)
Tartışmamız gereken "Hangi ülkenin antrenörü daha iyi?"
sorusu değildir. Asıl soru şudur: Biz, günü kurtaran, skor odaklı kulüp
yapımızı yıkıp; Türk oyuncusunun fiziksel özelliklerini, duygu durumunu ve
zekasını hesaba katan, kulüplerden milli takıma kadar aynı şarkının söylendiği sürdürülebilir
bir "Türk Hentbol Modeli" kurabilecek miyiz?
Eğer bu sorunun cevabını veremezsek, kulübedeki hocanın
pasaportunda İspanyolca ya da Türkçe yazmasının hiçbir önemi kalmayacaktır. Tohum
ne kadar kaliteli olursa olsun, toprak onu beslemiyorsa o ekin kurumaya
mahkumdur.
Bu soruya verilecek cevap, Türk
hentbolunun geleceğini belirleyecek en önemli unsur olacaktır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.